Quản trị tài chính 3 năm đầu cho doanh nghiệp mới thành lập

Phần lớn doanh nghiệp mới không thất bại vì ý tưởng tồi, mà vì hết tiền trước khi mô hình kinh doanh kịp chứng minh hiệu quả. Quản trị tài chính trong ba năm đầu vì vậy có mục tiêu khác hẳn doanh nghiệp đã ổn định: trước hết là đủ tiền để tồn tại và học hỏi, sau đó mới là lợi nhuận và tăng trưởng.

Năm 1: Sống sót

Chỉ số quan trọng nhất là số tháng hoạt động còn lại với số tiền hiện có:

Mức tiêu hao tiền ròng mỗi tháng = Tiền chi ra − Tiền thu vào
Số tháng còn lại = Số dư tiền ÷ Mức tiêu hao tiền ròng

Ví dụ giả định: doanh nghiệp có 1,2 tỷ đồng, mỗi tháng chi 150 triệu và thu 60 triệu. Mức tiêu hao ròng là 90 triệu/tháng, tiền đủ dùng khoảng 13 tháng. Nếu kế hoạch cần 18 tháng mới hòa vốn, doanh nghiệp phải cắt giảm chi, tăng thu nhanh hơn, hoặc chuẩn bị gọi thêm vốn từ bây giờ, không đợi đến tháng thứ 12.

• Giữ chi phí cố định thấp: thuê vừa đủ, tuyển vừa đủ, ưu tiên chi phí biến đổi.
• Theo dõi dòng tiền hằng tuần, xem kế hoạch dòng tiền 13 tuần.
• Tách bạch tiền doanh nghiệp và tiền cá nhân của nhà sáng lập ngay từ đầu.

Năm 2: Chứng minh mô hình có lãi

Khi đã có khách hàng, câu hỏi chuyển thành: mỗi đơn vị bán ra có thực sự mang lại lãi không?

Chỉ số	Câu hỏi trả lời
Biên lợi nhuận gộp theo sản phẩm, kênh	Sản phẩm, kênh nào thực sự có lãi?
Chi phí để có một khách hàng mới	Marketing, bán hàng có hiệu quả không?
Giá trị khách hàng mang lại trong vòng đời	Khách hàng có quay lại, mua thêm không?
Điểm hòa vốn	Cần doanh thu bao nhiêu để không lỗ?

Nếu chi phí để có một khách hàng cao hơn lợi nhuận khách hàng đó mang lại, tăng trưởng chỉ làm lỗ nhiều hơn. Đây là năm để điều chỉnh giá bán, sản phẩm, kênh bán; xem định giá bán sản phẩm và lập kế hoạch tài chính và điểm hòa vốn.

Năm 3: Mở rộng có kiểm soát

Khi mô hình đã có lãi, mở rộng là bước tự nhiên, nhưng cũng là lúc nhiều doanh nghiệp gặp khủng hoảng tiền mặt: doanh thu tăng kéo theo hàng tồn kho, công nợ phải thu tăng nhanh hơn tiền về.

• Tính nhu cầu vốn lưu động cho kế hoạch tăng trưởng, xem quản trị dòng tiền doanh nghiệp.
• Xây dựng quan hệ ngân hàng và hồ sơ tài chính, xem chuẩn bị hồ sơ vay vốn.
• Thiết lập hệ thống mục tiêu và chỉ số, xem OKR và KPI.

Bộ chỉ số theo từng năm

Năm	Chỉ số ưu tiên
Năm 1	Số dư tiền, mức tiêu hao ròng, số tháng còn lại, doanh thu hằng tháng
Năm 2	Biên lợi nhuận gộp, chi phí có một khách hàng, tỷ lệ khách quay lại, điểm hòa vốn
Năm 3	Tăng trưởng doanh thu, chu kỳ tiền mặt, lợi nhuận hoạt động, tỷ lệ nợ vay

Nền tảng cần có từ ngày đầu

• Sổ sách kế toán và chứng từ đầy đủ, báo cáo hằng tháng.
• Tài khoản ngân hàng riêng của doanh nghiệp.
• Thỏa thuận rõ ràng giữa các nhà sáng lập về vốn góp, vai trò, cách xử lý khi một người rời đi.
• Hiểu rõ nghĩa vụ và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mới thành lập theo quy định hiện hành, qua cơ quan chức năng hoặc chuyên gia.

Đọc tiếp

• Quản trị dòng tiền doanh nghiệp
• Lập kế hoạch tài chính và ngân sách doanh nghiệp
• Hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp